RPG (ang. role-playing game) to gry, w których uczestnicy wcielają się w fikcyjne postacie i wspólnie tworzą opowieść według ustalonych reguł. W przeciwieństwie do gier planszowych, wynik nie jest mierzony punktami — celem jest rozegranie historii i osiągnięcie celów wyznaczonych przez scenariusz lub mistrzem gry.
Podstawowe pojęcia
Mistrz Gry (MG)
Osoba prowadząca sesję — opisuje świat, gra postaciami niezależnymi (NPC) i zarządza fabułą. W różnych systemach używa się różnych nazw: w Dungeons & Dragons jest to Dungeon Master (DM), w Zewu Cthulhu — Strażnik.
Gracze i postacie
Każdy gracz (poza MG) prowadzi jedną postać — Postać Gracza (PG). Postać ma określone statystyki, umiejętności i historię opisaną na karcie postaci. Decyzje podejmuje gracz, skutki wyznacza system rzutów kośćmi i zasady systemu.
Sesja i kampania
Jednorazowe spotkanie grupy to sesja — trwa zazwyczaj od 3 do 5 godzin. Seria powiązanych sesji tworzących jedną narrację to kampania. Kampanie mogą trwać od kilku do kilkudziesięciu sesji.
- Podręcznik systemu (lub dostęp do darmowej wersji podstawowej)
- Zestaw kości wielościennych (k4, k6, k8, k10, k12, k20)
- Karty postaci (wydrukowane lub w formie cyfrowej)
- Ołówki i papier
- Mistrz Gry z przygotowanym scenariuszem lub modułem startowym
Popularne systemy RPG
Dungeons & Dragons 5. edycja
D&D 5e (Wizards of the Coast) jest najszerzej rozpowszechnionym systemem RPG na świecie. Zasady dostępne są częściowo bezpłatnie w formie Basic Rules na D&D Beyond. Polska społeczność D&D ma aktywne grupy na kilku forach i Discord serwerach.
Zew Cthulhu
System wydany przez Chaosium, oparty na prozie H.P. Lovecrafta. Gracze wcielają się w zwykłych ludzi, nie herosów — co nadaje grom odmienny klimat. Polskie wydanie systemu jest dostępne od wydawnictwa Black Monk.
Savage Worlds
System generyczny (Pinnacle Entertainment) przeznaczony do różnych gatunków — fantasy, science-fiction, pulp. Cechuje się szybką rozgrywką i prostymi zasadami. Dostępny w Polsce w tłumaczeniu wydawnictwa Domin.
Warhammer Fantasy Roleplay
System osadzony w mrocznym, realistycznym świecie Starego Świata — tym samym, co gry planszowe z serii Warhammer. Wydany przez Cubicle 7, polska wersja dostępna od Black Monk.
Gry miniaturkowe z elementami RPG
Na granicy między planszówką a RPG działają gry miniaturkowe. Warhammer 40,000 (Games Workshop) i Age of Sigmar to gry taktyczne z elementami narracyjnymi, w których gracze budują armie z malowanych figurek. Polska społeczność Warhammer jest aktywna w kilkudziesięciu sklepach i klubach w całym kraju.
Gdzie znaleźć grupę RPG w Polsce
Znalezienie grupy to jedno z najczęstszych wyzwań dla nowych graczy. Kilka sprawdzonych sposobów:
- Konwenty — Pyrkon w Poznaniu, Falkon we Wrocławiu i Polcon (miasto zmienia się co roku) mają stoiska grup RPG i organizują sesje demonstracyjne, gdzie można zagrać bez wcześniejszego doświadczenia.
- Kawiarnie planszówkowe — część z nich organizuje wieczory RPG lub udostępnia przestrzeń grupom.
- Forum Poltera.pl — najstarsze polskie forum RPG z sekcją szukania graczy.
- Roll20 i Foundry VTT — platformy do gry online dla grup, które nie mogą się spotykać stacjonarnie.
| System | Gatunek | Złożoność | PL wydanie |
|---|---|---|---|
| D&D 5e | Heroic fantasy | Średnia | Tak (Galakta) |
| Zew Cthulhu | Horror | Średnia | Tak (Black Monk) |
| Savage Worlds | Generyczny | Niska | Tak (Domin) |
| WFRP 4e | Dark fantasy | Wysoka | Tak (Black Monk) |
| Fate Core | Generyczny | Niska | Częściowo |